Alle docenten-in-opleiding (dio’s) voeren in hun laatste jaar een praktijkonderzoek uit op hun stageplek. Dat is leerzaam voor de aankomende docenten én levert de mbo-scholen nieuwe kennis of producten op. Een win-winsituatie. Dit geldt ook voor het Graafschap College in Groenlo, dat dankzij oud-student Ole van der Heide een e-learning voor het vak burgerschap gaat implementeren. Ole: “De e-learning maakt de groei van individuele studenten zichtbaar.”

Aan het begin van hun stage gaan alle vierdejaars dio’s in gesprek met collega’s en studenten om een relevante vraag voor hun onderzoek te formuleren. Ole vertelt: “Ik had het geluk dat de projectgroep burgerschap van het Graafschap College een concreet project had liggen: een zichtbaar eindresultaat voor het vak burgerschap. Eén van de redenen hiervoor was dat mbo-studenten de rode draad misten en het gevoel hadden steeds losse thema’s te behandelen. Het doel was dus om aan het einde van de mbo-opleiding een zichtbaar resultaat te hebben van wat je geleerd hebt tijdens burgerschap.”

Draagvlak creëren kost tijd
De grootste uitdaging van zijn project was het meenemen van alle belangen, vertelt Ole. “Eerst kijk je naar de theoretische onderbouwing en aan welke eisen een product moet voldoen. Maar daarnaast moet je ook rekening houden met de technologische mogelijkheden en de eisen van eindgebruikers. Je moet draagvlak creëren voor je product, zodat het uiteindelijk ook echt in gebruik genomen wordt. Dat doe je vooral door veel naar mensen te luisteren en dat kost tijd. Toen ik alle criteria helder had, was het eigenlijk heel makkelijk om de e-learning te ontwikkelen.” Dit deed Ole samen met het content creation-team van het Graafschap College.

Toegankelijk voor studenten en docenten
Dat het product een e-learning zou worden, werd pas laat in het traject duidelijk. “Het had ook een cv of een mindmap kunnen worden”, aldus Ole. “Uiteindelijk zijn we bij een e-learning uitgekomen omdat je het makkelijk kunt opslaan en het heel toegankelijk is voor studenten en docenten.” In de e-learning noteren de studenten na elk afgesloten thema een moment waarop hun ontwikkeling zichtbaar was. Vervolgens schrijven ze daar een korte reflectie bij. Zo bouwen ze een portfolio met hun progressie op, dat ze aan het einde van hun opleiding kunnen downloaden.

“De e-learning maakt groei zichtbaar. Mbo-studenten zitten in een levensfase waarin ze nog veel over hun identiteit te weten komen. Dat hangt nauw samen met het burgerschapsonderwijs. Hoe mooi is het dan als je na afloop kunt zien dat je van mening bent veranderd of je je op een andere manier hebt ontwikkeld?”

Resultaat: meer overzicht en inzicht
“Ik heb het eindresultaat aan mijn eigen studenten laten zien en kreeg positieve reacties.” Zo vonden de studenten de e-learning heel overzichtelijk en kregen ze meer inzicht in de samenhang van de verschillende thema’s van burgerschap. “Maar,” vervolgt Ole, “het riep ook vragen op: hoe gaan we dit inzetten en hoe gebruik je het ook voor andere opleidingen? Van timmerman tot onderwijsassistent, elke student heeft immers een eigen leerstrategie. Mijn onderzoek beperkte zich tot een product voor onderwijsassistenten en pedagogisch medewerkers, maar ik heb het wel zo gemaakt dat het overal inzetbaar zou kunnen zijn.”

Omdat Ole intussen zijn stage en opleiding heeft afgesloten, zal hij deze vragen niet meer zelf beantwoorden. Hij heeft het project overgedragen en nu is de projectgroep burgerschap aan zet om te onderzoeken hoe ze de e-learning het beste kunnen implementeren. 

Als goed voorbeeld aangeprezen
Ook al laat de implementatie nog even op zich wachten, Ole ziet nu al dat zijn product op waarde wordt geschat. Zo heeft de projectgroep zijn e-learning als goed voorbeeld op het medewerkersportaal gezet. “En ook in OER (de onderwijs- en examenregeling) staat dat er gewerkt wordt aan een zichtbaar eindresultaat. Dat zou dus mijn e-learning kunnen zijn. Ik ben heel blij met die waardering en dat ze de kwaliteit zien van wat ik heb opgeleverd.”

Eigen inzichten door onderzoek
De e-learning is niet het enige resultaat van zijn onderzoek: “Het allerleukste waren de vele gesprekken die je met mensen door de hele school voert. Ik heb daardoor een brede blik gekregen op het burgerschapsonderwijs binnen deze organisatie. Dat heeft me veel inzichten opgeleverd over hoe de organisatie in elkaar steekt, hoe er naar burgerschap wordt gekeken en welke visie het Graafschap College heeft.”

Het liefst gaat Ole dan ook verder als docent burgerschap bij het Graafschap College. “Maar eerst ga ik een jaar reizen door Australië en wat andere ervaringen opdoen. En mocht ik daarna in Groenlo aan de slag kunnen, ga ik natuurlijk gebruikmaken van mijn e-learning!”