Alle eerstejaars docenten-in-opleiding (dio’s) krijgen ter voorbereiding op hun eerste stage het vak onderwijskunde. Astrid Snel (instituutsopleider van de HAN) en Marieke Jetten (schoolopleider economie en dienstverlening bij het Graafschap College) praten je bij over wat dit vak inhoudt en hoe het zich ontwikkelt bij A&A. “We wisselen tegenwoordig de vrijdagen af tussen de verschillende locaties, zodat je kennismaakt met alle opleidingen.”

“Tijdens hun stage moeten de dio’s aantonen dat ze vier leeruitkomsten hebben behaald.” Astrid somt op: “Het gaat om het creëren van een positief leerklimaat, het ontwerpen van een onderwijsactiviteit, effectieve instructie kunnen geven en oriëntatie op het beroep, dus de vraag of je docent wil en kan worden. Tijdens onderwijskunde leren de studenten wat er van ze verwacht wordt, hoe ze hun werkplek hier optimaal voor inzetten en krijgen ze de een theoretische basis aangereikt om onderlegd aan de slag te gaan.”

Landelijk ingevoerd: leeruitkomsten
Het werken met leeruitkomsten is twee jaar geleden landelijk ingevoerd om studenten meer regie te geven over hun eigen ontwikkeling. In plaats van alleen een eindbeoordeling van de stage, moeten studenten nu van tevoren bedenken welke eigen leerdoelen ze hebben binnen de leeruitkomsten en op welke manier ze hun bekwaamheid gaan aantonen. Marieke vertelt wat het gevolg is: “Voor dio’s is het veel zichtbaarder wat ze uiteindelijk moeten kunnen. Ze kunnen meer de leiding nemen en zelf aangeven waar ze nog behoefte aan hebben. Zo geven we het programma samen vorm.”

Onderwijskunde on Tour
De dio’s krijgen nu al 5 lessen onderwijskunde vóór hun stage. “Daar ben ik heel blij mee,” zegt Astrid, “want niet alle dio’s zijn even bekend met het mbo. Nu kunnen we ze beter voorbereiden op wat ze te wachten staat en kunnen ze hun stage optimaal benutten.” Ook staat onderwijskunde niet meer op donderdagmiddag tijdens hun stage gepland, maar op vrijdagen. Astrid vertelt: “In de ochtend behandelen we de theorie en ’s middags gaan de dio’s bij de verschillende opleidingen kijken. We gaan iedere vrijdag naar een andere locatie van Rijn IJssel of het Graafschap College. Ik noem dat Onderwijskunde on Tour.”

Brede oriëntatie
Op deze manier maken de dio’s kennis met allerlei verschillende sectoren. “Bij het Graafschap College hebben ze andere mbo-opleidingen dan bij het Rijn IJssel. En de ene mbo-school is de andere niet, ook hierin heb je allerlei smaken,” voegt Marieke toe. “We werken met verschillende werkvormen, wat je maar kunt bedenken om een bepaalde sector beter te leren kennen.” Astrid vervolgt: “Door al deze kanten te laten zien, hopen we dio’s te enthousiasmeren voor het mbo. In ieder geval kunnen ze zich breed oriënteren en beter inschatten of het mbo bij hun past.”

Nieuw voor iedereen
Het werken met leeruitkomsten vraagt niet alleen meer inzet van dio’s, maar ook een andere aanpak van werkplekbegeleiders en schoolopleiders binnen A&A. Marieke: “Dio’s worden op een andere manier beoordeeld en je merkt gewoon dat het nog heel nieuw is. We organiseren meerdere bijeenkomsten om uitleg te geven en ik denk dat je het als werkplekbegeleider een keer moet doorlopen om het in de vingers te krijgen. Als schoolopleiders moeten we werplekbegeleiders hierin goed ondersteunen.”

Op zoek naar meer integraliteit
Ook Astrid vertelt dat het nog zoeken is: “Waar je vroeger een student beoordeelde op het hele plaatje, is dit met leerdoelen veel meer opgeknipt. Dus dio’s tonen op één moment aan dat ze zich hebben georiënteerd op een positief leerklimaat en op een ander moment dat ze een onderwijsactiviteit kunnen ontwerpen. Terwijl je als leraar juist alles tegelijkertijd moet kunnen, je moet balans houden. Daar gaat het gesprek gelukkig wel over en we zijn aan het onderzoeken hoe we die integraliteit binnen dit instrument kunnen terugbrengen.”

Een gezamenlijk project
Onderwijskunde is dus volop in ontwikkeling en Astrid, Marieke en Kim (schoolopleider bij Rijn IJssel) zijn blij met alle ondersteuning die ze krijgen. Astrid: “De praktische middagen zijn alleen mogelijk omdat alle sectoren en opleidingen hun deuren voor ons hebben opengezet. Het is heel stoer dat alle schoolopleiders bereid zijn om ons op vrijdag te ontvangen. Het wordt daarmee een gezamenlijk gedragen verhaal en niet iets wat we alleen met z’n drieën doen.”

Ook zoeken ze expliciet de samenwerking met dio’s: “Er staat een basis, maar we zijn er nog niet,” zegt Marieke. “We hebben de ervaringen van studenten hard nodig om het programma aan te scherpen en steeds te verbeteren. Dat mag in gesprek met ons, maar ook via collega’s.” Astrid wil dan ook met een open oproep aan alle dio’s en werkplekbegeleiders eindigen: “Vang je signalen op van (mede)studenten of vind je zelf dat er iets beter kan? Kom aan boord en help om onderwijskunde verder vorm te geven.”