Met de landelijke implementatie van leeruitkomsten (LUKs) staat opleidingsschool A&A voor de uitdaging om dit vorm te geven binnen de eigen muren. Irma Beukeboom (schoolopleider aan het Rijn IJssel) zit in het team professionalisering, waar ze samen met een collega van het Graafschap College onderzoekt hoe ze iedereen vertrouwd kunnen maken met deze nieuwe beoordelingsvorm. “Het vraagt een investering van ons allemaal.”

A&A is vorig jaar begonnen met de LUKs. Irma legt uit: “Vorig jaar is de eerste lichting eerstejaars gestart met de leeruitkomsten en vanaf nu gebruiken we het voor alle startende dio’s. Dit jaar werken we dus zowel met eerstejaars als tweedejaars studenten die worden beoordeeld met de LUKs. En over twee jaar geldt het voor de hele opleidingsschool. Ieder jaar krijgen de dio’s nieuwe leeruitkomsten, maar vaak bouwt het op elkaar voort.”

Leeruitkomsten aantonen
Nog meer dan voorheen, moeten studenten nu zelf aan de slag. Ze moeten aantonen dat ze een leeruitkomst beheersen, een portfolio met bewijs maken en feedback verzamelen. “Het idee is dat studenten zelf gaan nadenken op welke manier ze aan elke LUKs gaan voldoen. Iedereen kan dat dus op een eigen manier invullen. De werkplekbegeleider coacht ze hierin en geeft feedback zodat ze voldoen aan de eisen.”

LUKs voor jaar 1
Hoewel de LUKs landelijk geïmplementeerd worden, mag iedere hogeschool zijn eigen leeruitkomsten binnen de gestelde kaders formuleren. Bij A&A zijn dat voor jaar 1:

• Oriëntatie op het beroep
• Oriëntatie op een positief leerklimaat
• Oriëntatie op de lerende
• Onderwijsactiviteit ontwerpen, uitvoeren en evalueren
• Effectieve instructie (nieuw vanaf dit schooljaar)

Regie door de student
“De LUKs zijn bedoeld om meer flexibel en gepersonaliseerd onderwijs te geven. Als iemand bijvoorbeeld al ervaring heeft met instructie geven door scouting, hoeft diegene dat minder te laten zien tijdens de stage.” Irma vervolgt: “We roepen al heel lang dat studenten regie moeten nemen in hun eigen leerproces en dit is een methode waarmee je dat kunt bevorderen. De student moet zelf bedenken: ik moet mij dit jaar oriënteren op een positief leerklimaat, want volgend jaar moet ik een positief leerklimaat kunnen creëren. Dan moet ik dus weten hoe. Bijvoorbeeld door veel meer complimenten te geven dan fouten te benoemen of mijn verwachtingen elke dag veel helderder neer te zetten dan ik voorheen altijd deed.”

Meebewegen met ontwikkelingen
“We willen studenten zoveel mogelijk onderzoekende vaardigheden meegeven. De maatschappij en het onderwijs zijn veranderlijk en we willen docenten opleiden die makkelijk meebewegen in alle nieuwe ontwikkelingen. Het idee is dat je met onderzoekend en zelfsturend gedrag flexibeler bent en je beter aan kunt passen aan veranderingen. Ook daar dragen de LUKs aan bij.” 

Studiedag voor schoolopleiders
Op 4 september hebben Irma en haar collega een studiedag georganiseerd voor alle schoolopleiders (SO’s) van A&A. Hier kwam aan bod wat er verandert met de invoering van LUKs en werd er gebrainstormd over hoe werkplekbegeleiders (WPB’s) het beste kunnen worden geschoold. “Elke LUKs heeft zijn valkuilen en het is een zoektocht hoe we dit precies gaan begeleiden vanuit A&A. Het vraagt best veel van WPB’s. Maar hoe geef je ze helder instructie wanneer het allemaal nog in ontwikkeling is?”

Workshops voor werkplekbegeleiders
“We hebben nu samen verschillende werkvormen bedacht, waarbij het zelf onderzoeken centraal staat, net zoals bij de studenten. In elk vakgebied zullen de leeruitkomsten op een andere manier aangetoond moeten worden, dus we hebben ook geen pasklaar antwoord voor ze,” legt Irma uit. Vervolgens is het plan dat de WPB’s hun inzichten en ideeën met elkaar bespreken en uitwerken tijdens een studiedag. “Het moet allemaal De werkvormen moeten nog verder worden geconcretiseerd. Voor jaar 2 zijn we op dit moment afhankelijk van wanneer we de beoordelingsformulieren krijgen van de HAN. Die vormen de leidraad voor WPB’s. Zodra we alle beoordelingsformulieren in handen hebben, kunnen we vorm geven aan de workshops.”

LUKs evalueren
Net zoals vorig jaar, zal het werken met leeruitkomsten aan het einde van het jaar worden geëvalueerd. “Vorig jaar hebben we veel gesprekken gevoerd met WPB’s, SO’s en instituutsopleiders van de HAN. Ook de dio’s zijn gevraagd naar hun ervaringen zowel vanuit de opleiding als hier door de WPB’s. Naar aanleiding hiervan hebben we al het een en ander bijgesteld aan werken met LUKs.” Hoe de evaluatie er dit jaar gaat uitzien is nog niet bekend, maar ook dit jaar zal er feedback vanuit alle hoeken worden verzameld.

“Het vraagt een investering van iedereen, want het is echt een andere vorm van beoordelen. Maar het is ook leuk, want het geeft weer een nieuwe impuls. We gaan het vanuit een ander perspectief benaderen, dat is ook wel weer verfrissend,” zegt Irma. “Zeker als je het werk al 10 jaar doet.”