Vanaf 1 januari maakt Opleidingsschool MBO Arnhem en Achterhoek (A&A) deel uit van de ‘Mbo Onderwijsregio Gelderland’. Michiel Gerlagh, lid van de stuurgroep van A&A en lid van het college van bestuur van het Graafschap College, vertelt over de nieuwe Onderwijsregio.

De Rijksoverheid verplicht alle scholen voor primair onderwijs (po), voortgezet onderwijs (vo) en middelbaar beroepsonderwijs (mbo) zich te verbinden aan een onderwijsregio. Het doel hiervan is onderlinge samenwerking en het lerarentekort terugdringen.

Horizontale onderwijsregio
“Met negen Gelderse ROC’s hebben we de keus gemaakt om samen een horizontale onderwijsregio te vormen, dus met alleen mbo-scholen, zonder po en vo”, legt Michiel uit. “We zien namelijk dat er grote verschillen zijn tussen po en vo enerzijds en het mbo anderzijds, zeker als het gaat om de beroepsgerichte vakken. Wij hebben bijvoorbeeld te maken met zij-instromers die vanuit het bedrijfsleven hun technische kennis inbrengen. Dat vraagt een andere manier van begeleiden, opleiden en misschien ook wel van werven.”

Opleidingsscholen
Binnen de Mbo Onderwijsregio Gelderland werken dus negen ROC’s samen. Drie daarvan zijn een opleidingsschool, namelijk het Graafschap College en Rijn IJssel binnen A&A en het ROC Nijmegen. “De overige mbo’s willen ook graag opleidingsschool worden. Zij zitten in verschillende fases van het Samen Opleiden. We gaan samenwerken om te komen tot 100% Samen Opleiden”, vertelt Michiel.

Bestaande samenwerkingen
De samenwerking van de ROC’s focust op een aantal gebieden. Naast het opleiden van nieuwe docenten, gaat het om werven en matchen, het begeleiden van startende leraren en het professionaliseren van leraren. “Dit zijn aandachtspunten waar we al volop mee bezig waren, binnen A&A, maar ook via de Gelderse Professionaliseringsagenda (GPA) en ons mobiliteitscentrum. Al deze bestaande functies komen nu dus samen in de onderwijsregio”, legt Michiel uit. “Eigenlijk zijn een aantal acties die we al deden samengevoegd en samengebracht onder de naam ‘onderwijsregio’.”

Uitval beperken
“De instroom van docenten in opleiding daalt. Dat gaan we niet zomaar oplossen door deze samenwerking”, vertelt Michiel. “Maar als opleidingsschool kunnen we wel helpen om de uitval van docenten te beperken. We zien dat aankomende leraren het vak en het systeem waarin ze terechtkomen best ingewikkeld vinden. Wij hebben daar tools voor en maken afspraken met ze. Wat heb je nodig als startend docent, welke (extra) begeleiding heb je nodig? Dat is belangrijk om te voorkomen dat mensen uitvallen of uitstromen. Zo kunnen we vak van docent in het mbo aantrekkelijk maken en houden.”

Omgaan met tekorten
“We zullen binnen de onderwijsregio ook kijken naar praktische oplossingen. Hoe kunnen we elkaar helpen als er iemand afwezig is, schuiven met docenten, samen intervisie doen”, somt Michiel op. “Maar ook samen nadenken hoe met het docententekort om te gaan. Het onderwijs moet anders worden ingericht. Dat is realistischer dan het tekort oplossen. En daar zijn creatieve oplossingen voor nodig.” Een inspirerend voorbeeld komt uit een andere onderwijsregio, die binnenkort een hackathon organiseert. “Zij vragen ook leerlingen om mee te denken: ‘Hoe ziet jouw lesdag eruit bij een lerarentekort?’.” Daar komen waardevolle inzichten uit.

Kracht en expertise behouden
De opleidingsschool A&A is in de afgelopen jaren nog steviger komen te staan. “Daar hebben we in geïnvesteerd en dat willen we graag behouden. En dan is het fantastisch als je andere scholen in de onderwijsregio kan betrekken, maar daar zit ook een uitdaging. De kracht en de expertise die we hebben opgebouwd, mag niet versplinteren. Dus hoe krijgen we andere scholen betrokken bij wat we als A&A al hebben ontwikkeld, zonder dat onze kwaliteit minder wordt?”

Lean & mean
“De onderwijsregio’s zijn net van start gegaan. 2025 is dan ook een overgangsjaar, waarin onze onderwijsregio vorm moet gaan krijgen. Waar we in elk geval voor waken, is extra bureaucratie en extra bestuurlijke lagen. Het overleg moet echt ‘lean & mean’ blijven. Daarnaast zien we veel kansen om nog meer kennis te delen en op te doen om samen het opleiden van docenten verder te brengen. We hopen daar binnen de onderwijsregio snel de vruchten van te plukken”, besluit Michiel.