Hoe richten we als Opleidingsschool MBO Arnhem & Achterhoek (A&A) een responsief curriculum in binnen de gestelde kaders? Deze ontwikkelvraag stond centraal tijdens de peerreviewdag op donderdag 3 oktober in het CIVON Innovatiecentrum in Ulft. We gingen hierover de dialoog aan met het bezoekend panel, dat bestond uit leden van de Academische Opleidingsschool Limburg (AOSL) en het Groen Consortium.

Erkende partnerschappen Samen Opleiden voeren elke zes jaar een ontwikkelingsgerichte peerreview uit. Dit gebeurt aan de hand van het Kwaliteitskader Samen Opleiden & Inductie. Het doel: reflecteren, van elkaar leren en elkaar handvatten geven voor verdere ontwikkeling.

Responsief curriculum
De focus voor A&A ligt op het opzetten van een responsief curriculum, dat docenten-in-opleiding (dio’s) helpt om zich te ontwikkelen tot wendbare professionals met goede pedagogische en (vak)didactische vaardigheden. Een responsief curriculum speelt in op ontwikkelingen in het beroep en de maatschappij. En biedt nieuwe vormen van werkplekleren, samenwerken over de grenzen heen en beroepsgerichte didactiek.

Welkomstwoord
Sander Berendsen, instituutsopleider namens A&A aan het Graafschap College verwelkomde de bezoekers met zijn spoken word. “Van harte welkom allemaal. Op de plek waar we vandaag samen nadenken over een curriculum dat meebeweegt met de tijd. En ruimte maakt voor aanpassing, betekenis en vernieuwing.”

Vak- en beroepsgerichte didactiek en peergroepen
Patrick Heins, schoolopleider namens A&A aan het Graafschap College, beet de spits af. Hij gaf een toelichting op de ontwikkelvraag en vertelde welke stappen al zijn gezet. Patrick: “Ons doel is om wendbare professionals op te leiden. Het responsieve curriculum is hiervoor het middel. In 2027 willen we hier een eerste aanzet voor hebben. En er gebeurt al veel. Zo hebben we onze visie herijkt en zijn we bezig met het integreren van vak- en beroepsgerichte didactiek in de postpropedeutische fase. 2^e- en 3^e-jaars zijn inmiddels al volop aan de slag met deze didactiek. In 2020 zijn we ook gestart met peergroepen. Hier werken en leren dio’s samen, waarbij de focus ligt op zelfregulatie. Dit bereidt hen voor op werken en leren in teams als mbo-docent.”

Tussenruimte als veilige omgeving
Dio’s opleiden tot wendbare professionals, vraagt ook om een veilige omgeving waar zij het leren kunnen vormgeven over de grenzen heen. Patrick: “Daarvoor bieden we de ‘tussenruimte’. Hier komen dio’s met de meest uiteenlopende disciplines samen. In de tussenruimte stappen zij uit hun comfortzone en experimenteren ze met hun eigen ideeën voor lesinvulling. En dat zonder het oordeel van directe collega’s of klasgenoten.”

Een rijk persoonlijk schilderij
Het doel van de peerreviewdag is om nieuwe inzichten op te doen en adviezen te ontvangen voor verdere ontwikkeling van het responsieve curriculum. Daarom reikte Albert-Jan Aartsen, schoolopleider namens A&A aan Rijn IJssel, aan alle genodigden een schilderijlijst uit. “Hoor je vandaag een mooi inzicht, idee of advies? Schrijf dit op het schilderij. Zo verzamelen we alle waardevolle inzichten voor onze verdere ontwikkeling.”

Vragenronde
Vervolgens splitsten alle genodigden zich op in groepen. Om kennis te maken en aan te geven wanneer de peerreview voor hen geslaagd zou zijn. Na een korte koffiepauze was het tijd voor de vragenronde van het bezoekend panel op basis van de kritische reflectie van A&A. De dialoog kwam direct op gang. Hoe betrekt A&A het werkveld en de mbo-student bij het vak van de dio? Hoe verhouden de termen ‘responsief’ en ‘curriculum’ zich tot elkaar, want is dit niet een contradictie? Hoe zorg je ervoor dat je dio’s de essentiële basis meegeeft, terwijl je tegelijkertijd responsief bent? Er ontstond een open gesprek, waarin tal van inzichten en ideeën werden uitgewisseld.

Hoeden van Bono
Na een heerlijke lunch gingen de genodigden de diepte in met ‘de zes denkhoeden van Bono’. Zij werden uitgedaagd om vanuit zes verschillende denkperspectieven (de ‘denkhoeden’) antwoord te geven op de vraag hoe we een responsief curriculum kunnen ontwikkelen. Waaronder een emotioneel/intuïtief denkperspectief, creatief/vrij denkperspectief en kritisch/waarschuwend denkperspectief. Hierdoor werd opnieuw (en anders) gekeken naar de ontwikkelvraag, wat verrassende inzichten opleverde.

Reflectie van het panel
De peerreviewdag werd afgesloten met een reflectie door het bezoekende panel. Het viel hen op dat er al veel gebeurt. Tegelijkertijd deelde het panel ook waardevolle aanbevelingen waar we als opleidingsschool mee verder kunnen. De komende tijd zetten we alle adviezen, inzichten en aanbevelingen op een rij en gaan we hiermee verder aan de slag.